Betalingsachterstand als ZZP'er: Je Rechten en Wat Je Kunt Doen

In Nederland kampt ongeveer 60% van de zelfstandig ondernemers regelmatig met te late betalingen. Gemiddeld wacht een zzp'er 30-45 dagen langer dan de afgesproken betalingstermijn. Dat is geen klein probleem — het raakt je cashflow direct. Maar je staat er niet machteloos in: de wet geeft je duidelijke rechten.

Wanneer is er sprake van betalingsverzuim?

Verzuim treedt in zodra de betalingstermijn is verstreken. Maar er zijn nuances:

B2B (zakelijke transacties)

Bij zakelijke transacties treedt verzuim automatisch in na 30 dagen, ook zonder aanmaning — dit is vastgelegd in de Wet Betalingstermijnen Handelstransacties. Als je een kortere termijn hebt afgesproken (bijv. 14 dagen), geldt die termijn.

B2C (consumenten)

Bij particuliere opdrachtgevers is aanmaning vaak wél nodig voordat je juridische stappen kunt zetten. Consumenten hebben meer wettelijke bescherming.

💡 Tip: gebruik altijd een duidelijke vervaldatum

Schrijf op je factuur: “Betaaltermijn: 14 dagen na factuurdatum, uiterlijk [datum].” Dit is een fatale termijn — bij het verstrijken ervan is de klant automatisch in verzuim.

Je rechten bij betalingsachterstand

Als de betalingstermijn is verstreken, heb je als zzp'er meerdere wettelijke rechten:

Wettelijke handelsrente (art. 6:119a BW)

Bij B2B transacties heb je recht op rente vanaf de eerste dag van verzuim. Het actuele tarief bedraagt ca. 10-12% per jaar (zie Rijksoverheid.nl voor het huidige percentage). De rente wordt automatisch opgebouwd — je hoeft dit niet apart te vorderen.

Incassokosten (WIK-kosten)

Na een formele aanmaning met 14 dagen betalingstermijn mag je buitengerechtelijke incassokosten in rekening brengen. De bedragen zijn wettelijk vastgelegd via de WIK-staffel (zie hieronder).

Opschorting van werkzaamheden

Je mag nieuwe werkzaamheden opschorten als facturen onbetaald blijven (art. 6:52 BW). Meld dit schriftelijk en expliciet aan de opdrachtgever.

Schadevergoeding

In uitzonderlijke gevallen (bijv. als je aantoonbaar schade hebt geleden door de late betaling) kun je aanvullende schadevergoeding vorderen.

WIK-incassokosten berekenen

De Wet Incassokosten (WIK) bepaalt welke incassokosten je mag doorberekenen aan een wanbetalende klant. De staffel werkt cumulatief:

Staffel	Opmerking	Voorbeeld
15% over eerste €2.500	minimaal €40	€1.000 → €150
10% over €2.500–€5.000		€4.000 → €375 (cumulatief)
5% over €5.000–€10.000		€7.500 → €625 (cumulatief)
1% over €10.000–€200.000		€50.000 → €1.150 (cumulatief)
0,5% daarboven	max. €6.775	€300.000 → €1.875 (cumulatief)

📋 Voorbeeld: factuur van €1.000

WIK-kosten: 15% × €1.000 = €150. Dit mag je in rekening brengen nadat je een formele aanmaning hebt gestuurd en de klant binnen 14 dagen nog niet heeft betaald.

Vermeld de WIK-kosten altijd in de aanmaning zelf, anders vervalt je recht erop.

Stap voor stap aanpakken

Stap 1

Dag 1-7 na vervaldatum

Vriendelijke herinnering per email

Ga uit van goede wil — de klant is het waarschijnlijk gewoon vergeten. Geen verwijten, geen incassodreiging.

Stap 2

Dag 8-14

Formele aanmaning

Noem expliciet de WIK-kosten (bedrag) en wettelijke handelsrente. Dit is de wettelijk vereiste stap vóór incasso.

Stap 3

Dag 15-30

Incassobrief / sommatie

Stel een laatste betalingstermijn van 7 dagen. Kondig overdracht aan incassobureau aan. Formele, zakelijke toon.

Stap 4

Na dag 30

Incassobureau of kantonrechter

Schakel een incassobureau in of dien een vordering in bij de kantonrechter. Voor bedragen tot €5.000 is dit relatief eenvoudig.

🤖 Chaser automatiseert stappen 1-3 volledig

Stel de vervaldatum in en Chaser verstuurt automatisch herinneringen en aanmaningen op het juiste moment, met de juiste toon. Jij ontvangt een melding zodra een klant betaalt.

Automatisch aanmanen met Chaser

Aanmaningen zelf versturen voelt ongemakkelijk en kost tijd die je liever besteedt aan je werk. Chaser neemt die taak volledig over:

→Stel één keer in, Chaser doet de opvolging — dag 3, 7, 14 en 30 na vervaldatum
→4-staps escalatie inclusief steeds formelere toon: van vriendelijk tot formeel
→Automatische vermelding van WIK-kosten in de formele aanmaning
→Jij hoeft geen ongemakkelijke emails meer te schrijven
→Klant betaalt via de directe betaallink in de email — geen omwegen

Veelgestelde vragen

Moet ik een aanmaning sturen voor ik rente mag rekenen?

Bij zakelijke transacties (B2B) niet — na het verstrijken van de betalingstermijn loop je automatisch in verzuim en mag je wettelijke handelsrente rekenen. Bij consumenten is een aanmaning met 14 dagen betalingstermijn wel vereist.

Hoeveel incassokosten mag ik in rekening brengen?

De WIK-staffel bepaalt het maximum. Voor een factuur van €1.000 zijn dat €150 (15% × €1.000). Voor €500 is het €75, maar het minimum is altijd €40. Vermeld de kosten altijd in je aanmaning.

Kan ik een klant met betalingsachterstand naar de rechter stappen?

Ja — voor bedragen tot €5.000 kun je naar de kantonrechter (kleine vorderingenprocedure). Dit kost €100-€200 aan griffierecht. Incassobureaus kunnen dit ook voor je regelen, vaak op no-cure-no-pay basis.

Wat doe ik als een klant failliet gaat?

Meld je vordering aan bij de curator. Ongeleverd werk hoef je niet meer uit te voeren. Je kunt de BTW op oninbare vorderingen terugvragen bij de Belastingdienst.

Mag ik lopende werkzaamheden opschorten bij betalingsachterstand?

Ja — je hebt een opschortingsrecht (art. 6:52 BW). Stuur een schriftelijke kennisgeving dat je je werkzaamheden opschort zolang openstaande facturen onbetaald zijn. Dit is een krachtig middel.